vật tổ

Một con vật tổ được khắc trên cột gỗ cao trong làng.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Vật linh thiêng của một cộng đồng: "vật tổ" chỉ một loài động vật, thực vật, hoặc vật thể tự nhiên được một nhóm người (như thị tộc, bộ lạc) coi là tổ tiên, thủy tổ, hoặc có mối quan hệ huyết thống huyền thoại với họ.
   • Biểu tượng thiêng liêng: "vật tổ" còn là biểu tượng tôn thờ, gắn liền với các nghi lễ, tín ngưỡng, và luật tục của cộng đồng đó.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Người thổ dân Úc coi chuột túi là vật tổ của thị tộc mình. (Loài chuột túi được tôn kính như tổ tiên huyền thoại.)
  • Tín ngưỡng vật tổ phổ biến ở nhiều nền văn hóa nguyên thủy. (Niềm tin vào các vật linh thiêng như tổ tiên xuất hiện rộng rãi.)
  • Vật tổ của bộ lạc này là con đại bàng. (Con đại bàng được coi là thủy tổ và được bảo vệ tuyệt đối.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "chế độ vật tổ": hệ thống xã hội dựa trên việc thờ cúng và phân chia theo vật tổ.
  • Chế độ vật tổ quy định hôn nhân và thừa kế trong thị tộc. (Hệ thống này chi phối các mối quan hệ xã hội.)
• "vật tổ thị tộc": vật tổ gắn với một thị tộc cụ thể.
  • Vật tổ thị tộc thường được khắc trên cột nhà hoặc mặt nạ nghi lễ. (Biểu tượng này xuất hiện trong trang trí và lễ hội.)
• "tín ngưỡng vật tổ" (totémisme): hệ thống tín ngưỡng thờ vật tổ.
  • Tín ngưỡng vật tổ có ảnh hưởng sâu sắc đến nghệ thuật và luật tục. (Niềm tin này định hình văn hóa và pháp lý cộng đồng.)

Biến thể và từ gần giống

• Tổ (danh từ): ông bà, tổ tiên; nguồn gốc.
  • Tổ của loài người theo truyền thuyết là bọc trăm trứng. (Nguồn gốc huyền thoại của nhân loại.)
• Vật thiêng (danh từ): vật được coi là thiêng liêng, thường được thờ cúng.
  • Ngôi đền thờ vật thiêng là trụ cột của làng. (Nơi thờ vật linh thiêng là trung tâm văn hóa.)

Từ đồng nghĩa

• Thần vật: vật được tôn sùng như thần linh.
• Vật thờ: vật dùng để thờ cúng trong tín ngưỡng.
• Linh vật: vật mang tính linh thiêng, thường là biểu tượng.

Thành ngữ liên quan

• Vật tổ thiêng liêng: vật tổ được coi là bất khả xâm phạm, mang sức mạnh siêu nhiên.
  • Con rùa là vật tổ thiêng liêng không ai được phép giết. (Con rùa được bảo vệ tuyệt đối vì là tổ tiên.)
• Thờ vật tổ: thực hành tín ngưỡng tôn kính vật tổ.
  • Họ thờ vật tổ bằng cách nhảy múa và cầu nguyện dưới gốc cây thiêng. (Nghi lễ thể hiện lòng thành kính.)